سیمان سفید چیست؟
سیمان سفید (white cement) از انواع رایج و کاربردی سیمان بوده که به دلیل رنگ سفید و روشنی که دارد با این عنوان شناخته میشود. از این سیمان معمولاً برای نماسازی و پوشش سطوح بناها استفاده میشود و تأثیر زیادی بر زیبایی و دوام این بخشهای سازه دارد. مراحل تولید سیمان سفید در مقایسه با دیگر سیمانها متفاوت بوده و همین موضوع نیز باعث شده که خواص و ویژگیهای متفاوتی نسبت به آنها داشته باشد. به عنوان مثال کاهش مقدار آهن و منیزیوم در ساختار این سیمان در مرحله تولید باعث شده رنگ آن به سفید تغییر یابد. از طرفی استفاده از سنگ گچ، سنگ آهک و دیگر سنگهای با رنگدانه سفید در ساختار این سیمانها به سفید تر شدن آنها کمک زیادی میکند.
در ساخت سیمان سفید معمولاً از سوختهایی استفاده میشود که دوده سیاه تولید نمیکنند و همین موضوع نیز باعث میشود این سیمانها از کیفیت ظاهری بهتری برخوردار باشند. این نوع سیمان گونههای مختلفی دارد که در ساختار آنها از آهک استفاده شده است. سیمانهای سفید به دلیل ویژگیها و مزایای بسیاری که دارند در زمینههای مختلف کاری مورد استفاده قرار میگیرند و جزو محبوبترین مصالح ساختمانی نیز به شمار میروند. معمولاً در فرایند تولید سیمان سفید از پودر سنگ استفاده میشود که هر چه درصد این پودر در ساختار آن بیشتر باشد سیمان مورد نظر از مرغوبیت پایینتری برخوردار است. سیمانهای نامرغوب معمولاً پس از اجرا دچار ترک خوردگی شده و از دوام پایینی نیز برخوردار هستند.
مزایای استفاده از سیمان سفید
سیمان سفید به دلیل نوع ساختار و ویژگیهایی که دارد از مزایای بسیاری برخوردار بوده که باعث میشود در بسیاری از زمینههای کاری مورد استفاده قرار گیرد. از آن جایی که این سیمان نور را به خوبی منعکس می کند میتوان از آن برای افزایش زیبایی بصری ساختمان استفاده کرد. از طرفی همین انعکاس نور نیز باعث روشن شدن فضای داخلی سازه و در نتیجه کاهش نیاز به مصرف انرژی برای روشنایی آن میشود. مورد دیگر در این زمینه بررسی خاصیت عایق حرارتی این محصول بوده که در سیمان سفید بیشتر از دیگر سیمانهاست.
از دیگر مزایای این سیمان میتوان به خاصیت ضد آب آن اشاره کرد که استفاده از آن بر روی سطوح سازه و نما باعث ایجاد یک پوشش ضد آب در آنها میشود. علاوه بر آن سیمان سفید به دلیل ساختار سفید و روشنی که دارد میتواند یک جایگزین مناسب برای آهک و رنگ سفید و دیگر مواد سفیدکننده باشد. از طرفی سازههایی که در آنها از سیمان سفید استفاده میشود از تحمل دمای بالایی برخوردار هستند. در آخر این سیمان از قابلیت بازیافت برخوردار بوده و پس از پایان عمر مفید میتوان آن را بازیافت کرد و مجدداً مورد استفاده قرار دارد.
معایب استفاده از سیمان سفید
سیمان سفید در کنار مزایای بسیاری که دارد از یک سری معایب نیز برخوردار بوده که در این بخش به بررسی آنها میپردازیم. مورد اول مقاومت فشاری پایین این سیمان در مقایسه با سیمان معمولی بوده که باعث میشود امکان استفاده از آن در برخی زمینههای کاری وجود نداشته باشد. همچنین این سیمان از مقاومت کششی پایینی برخوردار بوده که باعث میشود در طراحی بتن برای سازههای بتنی استفاده نگردد.
سیمان سفید به دلیل زمان گیرش پایین اجرای سختتری دارد و همین موضوع نیز باعث میشود هزینه اجرایی بالایی داشته باشد. از طرفی امکان استفاده از سیمان سفید در تمامی پروژههای کاری که نیاز به استفاده از سیمان بوده وجود ندارد و این محصول بیشتر در زمینه اجرای نما و دکوراسیون مورد استفاده قرار میگیرد. در آخر قیمت بالای این سیمان در مقایسه با سیمانهای معمولی میتواند دلیلی بر استفاده کمتر از آن باشد.
کاربردهای سیمان سفید در پروژه های مختلف
از کاربردهای سیمان سفید به عنوان یک محصول کاربردی در ساخت و سازها میتوان به استفاده از آن در پروژههای شهری و کارهای تزیینی اشاره کرد. البته ساختار خاص این سیمان و هزینه بالای آن در مقایسه با سیمان معمولی باعث شده بیشتر در زمینه نماکاری و تزیین سطوح مورد استفاده قرار گیرد. کاربرد دیگر سیمان سفید به استفاده از آن در تثبیت کاشیهای مرمر برمی گردد که از این نظر از کارایی بالایی برخوردار است. همچنین از این سیمان میتوان برای روکش دیوارها و به عنوان نمای داخلی و خارجی ساختمان استفاده کرد. از طرفی این محصول میتواند متریال مناسبی برای درزگیری فضای بین سرامیک و کاشی باشد و به افزایش انسجام و دوام آنها کمک کند. در نهایت از سیمان سفید میتوان برای ساخت خانههای رومی و سازههای با طرحهای تزیینی استفاده کرد.
مراحل و روند تولید سیمان سفید
تولید سیمان سفید به دلیل ساختار و طراحی خاصی که دارد طی چندین مرحله صورت میگیرد که در این بخش به صورت گام به گام به معرفی آنها میپردازیم. مرحله اول تولید این سیمان به تهیه کلینیکر اختصاص داده میشود که در واقع به موادی گفته میشود که در فرایند تولید سیمان از کورههای سیمانپزی خارج میشوند. در مرحله دوم میزان آهن و منیزیوم سیمان به زیر ۸ درصد کاهش مییابد تا ظاهر سیمان به رنگ سفید متمایل شود. در مرحله سوم و برای افزایش سفیدی سیمان از سنگ آهک و سنگ گچ و دیگر سنگها با رنگدانههای سفید مانند فلدسپات، کائولین و وست نیز استفاده میشود.
البته برای تولید یک سیمان باکیفیت و با رنگ روشن لازم است از سوختهایی که دوده سیاه تولید میکنند استفاده نشود. استفاده از این سوختها در تولید سیمانهای معمولی به دلیل رنگ سیاه یا خاکستری که دارند مانعی ندارد؛ ولی برای تولید سیمان سفید توصیه نمیشود. در نهایت سیمان تولید شده پس از تست کیفیت و رنگ در بسته بندیهای مشخصی قرار میگیرد که این بسته بندیها میبایست از کیفیت لازم برخوردار باشند تا به ساختار سیمان در حین حمل و نگهداری آسیبی وارد نشود.
تفاوت سیمان سفید و سیاه
سیمان سفید و سیاه (خاکستری) از نظر مواد تشکیل دهنده، نوع سوخت کورهای، میزان مقاومت، نوع کاربری، قیمت و غیره تفاوتهایی با هم دارند که در این بخش به بررسی آنها میپردازیم. در رابطه با مواد تشکیل دهنده این سیمانها میتوان گفت که درصد آهن و منیزیوم موجود در ساختار سیمان سفید به دلیل رنگ سفید و روشن آن بسیار پایینتر از سیمان سیاه یا خاکستری است. در رابطه با سوخت مورد استفاده در ساخت این سیمانها نیز میتوان گفت که در تولید سیمان سفید از سوختهای بدون دوده استفاده میشود تا رنگ آنها تیره نشود؛ در حالی که در تولید سیمان سیاه از سوختهای ارزان استفاده میشود که معمولاً با تولید دوده نیز همراه هستند.
در مقایسه این دو نوع سیمان از نظر مقاومت میتوان گفت که مقاومت فشاری و کششی سیمان معمولی یا سیاه در مقایسه با سیمان سفید بیشتر است و به همین دلیل این سیمان میتوانند انتخاب مناسبتری برای طراحی سازههای در معرض فشار باشد. به عبارت دیگر سیمان سفید به دلیل برخورداری از آهک از مقاومت پایینتری برخوردار بوده و امکان استفاده از آن در سازههای در معرض فشار بالا وجود ندارد.
از نظر کاربری نیز از سیمان سفید در نماسازی و بخشهای تزیینی سازه استفاده میشود و سیمان سیاه نیز در دیوارچینی، ملات ریزی و اجرای پایهها و ستونهای سازه کاربرد دارد. در مقایسه این دو مدل سیمان از نظر قیمت نیز میتوان گفت که قیمت سیمان سفید به دلیل نوع مواد اولیه بکار رفته در ساختار آن، مراحل پیچیده تولید و استفاده از سوختهای بدون دوده در تولید آن بیشتر از قیمت سیمان سیاه است. همچنین هزینه اجرایی سیمان سفید به دلیل زمان گیرش پایین و اجرای سختتر آن بیشتر از هزینه اجرای سیمان معمولی است.
کاربرد مخلوط گچ و سیمان سفید و نحوه اختلاط آنها
در برخی زمینههای کاری بسته به شرایط موجود از مخلوط گچ و سیمان سفید استفاده میشود که این کار باعث افزایش مقاومت گچ مورد استفاده برای فرایند سفیدکاری میشود. به عبارت دیگر استفاده از سیمان سفید در کنار گچ میتواند مقاومت آن را در برابر رطوبت بالا ببرد و به افزایش کارایی و دوام سطوح گچی اجرا شده کمک کند. لازم به ذکر است که کاربرد این ترکیب بیشتر در نواحی مرطوب بوده که جذب رطوبت توسط گچ میتواند به ساختار آن بر روی سطوح آسیب وارد کند.
بر همین اساس گچکار در حین آماده سازی گچ و اختلاط آن با آب مقداری سیمان سفید با نسبت مشخص به آنها اضافه می کند تا ملات به دست آمده در برابر رطوبت مقاوم گردد. نسبت اختلاط گچ و سیمان در این ترکیب معمولاً ۹ به ۱ است؛ یعنی به ازای هر ۹ واحد گچ لازم است ۱ واحد سیمان به ترکیب اضافه شود.
نحوه نگهداری سیمان سفید
از آن جایی که سیمان سفید در مقایسه با سیمانهای معمولی از حساسیت بیشتری نسبت به رطوبت و آلودگی برخوردار است، لازم است نگهداری و حمل آن با دقت بیشتری صورت گیرد. از طرفی نگهداری نامناسب سیمان سفید میتواند با کاهش قدرت چسبندگی این محصول، کاهش مقاومت مکانیکی و تغییر رنگ آن همراه باشد که لازم است به این مسئله توجه ویژهای شود. بر همین اساس در وهله اول توصیه میشود از نگهداری این سیمانها در محیطهای مرطوب به دلیل ایجاد واکنش هیدراسیون زودرس در سیمان و گلولهای شدن ساختار آن خودداری شود. همچنین در نگهداری و انبار این سیمانها بهتر است از تماس آنها با سطح زمین جلوگیری شود که برای این کار میتوان از پالت چوبی و یا پایههای فلزی با ارتفاع ۲۰ الی ۳۰ سانتی متر از سطح زمین استفاده کرد.
از طرفی تهویه مناسب محل نگهداری سیمان سفید میتواند به حفظ کیفیت این محصول و افزایش کارایی و دوام آن کمک کند. نکته مهم دیگر در این زمینه جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید به بسته بندی این سیمانها بوده که باعث افزایش رطوبت داخل آنها و حتی تغییر رنگ سیمان میشود. چیدمان درست و منظم سیمان در تعداد و ابعاد مناسب (حداکثر ۱۰ کیسه روی هم) نیز میتواند به حفظ کیفیت این محصول در زمان انبارداری کمک کند. همچنین جهت جلوگیری از نفوذ رطوبت به داخل کیسههای سیمان میتوان آنها را با نایلون یا برزنتهای ضدرطوبت پوشاند.
نکات مهم و ضروری در خرید سیمان سفید
قبل از انتخاب و خرید سیمان سفید لازم است به یک سری نکات و فاکتورها توجه شود که در این بخش به بررسی آنها میپردازیم. نکته اول در خرید این نوع سیمان توجه به ترکیب شیمیایی و خلوص مواد اولیه آن بوده که تأثیر زیادی بر کیفیت و کارایی آن خواهد داشت. وجود آهن و منیزیوم با درصد بالا در ساختار سیمان و دیگر ناخالصیها مانند اکسید کروم و سیلیس باعث تیره شدن رنگ آن میشود که در هنگام انتخاب سیمان سفید لازم است مورد توجه قرار گیرند.
نکته دوم توجه به درجه سفیدی سیمان بوده که معمولاً نمونههای استاندارد آن از درجه سفیدی بالای ۸۵ درصد برخوردار هستند. با این وجود برای برخی کارهای تزیینی لازم است از سیمان با درجه سفیدی بالای ۹۰ درصد استفاده شود. نکته بعدی در انتخاب سیمان سفید توجه به مقاومت فشاری و کششی این محصول بوده که بهتر است از نمونههایی استفاده شود که مقاومت فشاری و کششی آنها نزدیک به سیمان پرتلند معمولی است. برای این منظور سیمانهای با مقاومت فشاری ۴۰ الی ۵۰ مگاپاسکال میتوانند انتخاب مناسبی باشند.
در کنار این موارد لازم است به زمان گیرش سیمان سفید نیز توجه شود تا یک محصول کاربردی و متناسب با نیاز کاری انتخاب گردد. به عبارت دیگر گیرش اولیه خیلی سریع سیمان میتواند باعث سختتر شدن کار با آن شود و گیرش طولانی مدت سیمان نیز میتواند با ترک خوردگی آن همراه باشد. در آخر نوع بسته بندی سیمان و برند تولیدکننده آن از دیگر فاکتورهایی است که در هنگام انتخاب و خرید سیمان سفید لازم است مورد توجه قرار گیرند. سیمانهایی که در بسته بندیهای چند لایه و ضد رطوبت نگهداری میشوند از کارایی و دوام بهتری برخوردار هستند.
عوامل مؤثر بر قیمت سیمان سفید
قیمت سیمان سفید متأثر از یک سری عوامل و فاکتورها بوده که لازم است قبل از تهیه این محصول مورد توجه قرار گیرند. اولین عامل مؤثر بر قیمت سیمان سفید میزان خلوص مواد اولیه بکار رفته در ساختار آن بوده که هر چه میزان خلوص آن بیشتر باشد سیمان مورد نظر از قیمت بالاتری برخوردار است. همچنین درجه سفیدی سیمان نیز میتواند باعث تفاوت در قیمت نهایی عرضه آن شود؛ بدین صورت که سیمانهای با درجه سفیدی بالا از قیمت بیشتری برخوردار هستند. میزان مقاومت فشاری و دوام سیمان از دیگر فاکتورهایی است که باعث تفاوت در قیمت آن میشود. هر چه مقاومت فشاری سیمان بیشتر باشد محصول مورد نظر از کارایی و دوام بهتری برخوردار بوده و قیمت بالاتری دارد.
میزان نرمی سیمان فاکتور دیگری است که باعث تفاوت در قیمت عرضه آن میشود. سیمانهای بسیار نرم به دلیل فرایند آسیاب کردن دقیق و برخورداری از ذرات ریزتر از قیمت بالاتری برخوردار هستند. تکنولوژی تولید سیمان سفید و نوع تجهیزات مورد استفاده برای این کار از دیگر فاکتورهایی است که میتواند بر قیمت نهایی این محصول تأثیرگذار باشد. استفاده از تکنولوژیهای نوین در تولید سیمان و دستگاهها و تجهیزات پیشرفته در آماده سازی آن میتواند باعث بالا رفتن قیمت عرضه این مصالح شود.
نوع بسته بندی سیمان، حجم عرضه شده از آن، برند تولیدکننده و میزان عرضه و تقاضا از دیگر فاکتورهایی است که میتواند بر قیمت سیمان تأثیرگذار باشد. هر چه کیفیت بسته بندی سیمان بالاتر باشد قیمت تمام شده آن نیز بیشتر خواهد بود. همچنین سیمانهایی که در حجم بالا و بسته بندیهای بزرگ عرضه میشوند از قیمت بالاتری برخوردار هستند. از طرفی سیمانهایی که توسط برندهای معروف و نام آشنا تولید و عرضه میشوند از قیمت بیشتری در مقایسه با دیگر تولیدکنندهها برخوردار هستند.
کلام پایانی
سیمان سفید در واقع همان سیمان پرتلند بوده که درصد برخی مواد سازنده آن مانند آهن و منیزیوم کاهش یافته تا رنگ این محصول از سیاه یا خاکستری به سفید تغییر یابد. کاربرد گسترده این سیمان در اجرای نمای ساختمان بوده که به دلیل ظاهر روشن و بازتاب کنندهای که دارد جلوه و زیبایی خاصی به این بخش از سازه میبخشد. از طرفی امکان استفاده از سیمان سفید در محیطهایی مربوط به دلیل خاصیت ضد رطوبتی که دارد وجود دارد و میتوان از آن در ترکیب با گچ و برای سفیدکاری سطوح در محیطهای مرطوب نیز استفاده کرد. برای انتخاب یک سیمان مرغوب لازم است به خلوص مواد اولیه بکار رفته در تولید آن، درجه سفیدی، زمان گیرش، مقاومت فشاری و کششی، نوع بسته بندی و برند تولیدکننده آن توجه شود تا یک محصول باکیفیت، با دوام و متناسب با نیاز و شرایط کاری انتخاب گردد.