قالب فلزی بتن

قالب بتن از جمله ابزارهای اساسی مورد استفاده در فرآیند ساخت و ساز است و نقش بسیار مهمی در تعیین کیفیت، سرعت و هزینه پروژه‌های عمرانی ایفا می‌کند. به همین دلیل تاکنون انواع مختلفی از این نوع قالب‌ها ساخته شده‌اند که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند. اما در میان گزینه‌های موجود، قالب فلزی بتن به عنوان یکی از محبوب‌ترین و کارآمدترین انواع قالب‌ها شناخته می‌شود. در همین راستا تصمیم گرفتیم در این صفحه، اطلاعات جامع و کاملی را درباره انواع قالب‌های فلزی ارائه کنیم تا شما بتوانید پیش از خرید، با توجه به نیازهای پروژه خود، بهترین گزینه را انتخاب نمایید.

انواع قالب بتن

قالب‌های بتن که از ابزارهای کلیدی در فرآیند ساخت و ساز هستند، بر اساس جنس و نوع کاربرد، به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. در ادامه، به بررسی انواع قالب بتن از جنبه‌های مختلف خواهیم پرداخت.

تقسیم‌بندی قالب بتن بر اساس کاربرد

قالب‌های بتن بر حسب نوع کاربرد به انواع قالب‌‌های سقف، ستون، دیوار و فونداسیون تقسیم می‌شوند. در ضمن هر یک از این قالب‌ها ویژگی‌های خاص خود را دارند و انتخاب صحیح آن‌ها می‌تواند تأثیر زیادی بر کیفیت نهایی سازه داشته باشد.

تقسیم‌بندی قالب بتن بر اساس جنس

از نظر جنس، قالب‌های بتنی به چهار دسته اصلی که در ادامه به معرفی آن‌ها خواهیم پرداخت، تقسیم می‌شوند:

قالب بنایی

این قالب که معمولاً از آجر یا بلوک‌های سیمانی ساخته می‌شود، یکی از متداول‌ترین انواع قالب‌ها است و پس از بتن‌ریزی، در محل خود باقی می‌ماند.

قالب چوبی

یکی دیگر از انواع قالب‌های بتنی، قالب چوبی نام دارد. این نوع قالب‌ها عمر کمتری نسبت به قالب‌های فلزی دارند، اما انعطاف‌پذیری بالای آن‌ها باعث شده که گزینه مناسبی برای بتن‌ریزی در شرایط پیچیده باشند. در ضمن به دلیل زمان‌بر بودن اجرای بتن‌ریزی به وسیله آن‌ها، بیشتر در پروژه‌های کوچک و سازه‌های ساده مورد استفاده قرار می‌گیرند.

قالب پلیمری

قالب‌های پلیمری شامل پلاستیک‌های سختی هستند که از مواد پلیمری و الیاف شیشه ساخته می‌شوند. این نوع قالب‌ها دوام بیشتری نسبت به قالب‌های چوبی دارند اما انعطاف‌پذیری پایین آن‌ها نسبت به قالب فلزی بتن، محدودیت‌هایی را در اجرای برخی از پروژه‌ها ایجاد می‌کند.

قالب فلزی بتن

یکی از مقاوم‌ترین انواع قالب‌های بتنی که برای شکل‌دهی و نگهداری بتن در حین فرآیند سخت شدن استفاده می‌شود، قالب فلزی نام دارد. این نوع قالب‌ها از متریال فولاد ساخته می‌شوند و به همین دلیل از مقاومت و دوام بالایی در برابر فشار ناشی از بتن‌ریزی برخوردار هستند. در ضمن در فرایند استفاده از آن‌ها، بتن نرم پس از ریخته شدن درون قالب‌های فلزی تا زمان گیرش نهایی، در آن‌ها باقی می‌ماند. در نهایت بعد از اتمام فرآیند گیرش، قالب‌هاس فلزی به راحتی باز شده و قابلیت استفاده مجدد در پروژه‌های دیگر را دارند.

ویژگی‌های منحصر به فرد قالب‌های فلزی بتنی

قالب‌های فلزی دارای ویژگی‌های خاصی هستند که باعث تمایز آن‌ها نسبت به سایر قالب‌های بتنی شده است. برخی از این ویژگی‌ها عبارتند از:

کیفیت و مقاومت

باتوجه به این‌که قالب‌های فلزی از فولاد ساخته شده‌اند، می‌توانند فشار ناشی از بتن‌ریزی‌های سنگین را به راحتی تحمل کنند. در نهایت این ویژگی موجب افزایش کیفیت نهایی بتن ریزی می‌شود.

قابلیت تکرارپذیری

این قالب‌ها پس از هر بار استفاده همچنان قابل استفاده هستند و این ویژگی باعث صرفه‌جویی چشمگیر در هزینه‌ها می‌گردد.

دقت و انعطاف‌پذیری

با توجه به ساختار مستحکم و قابلیت شکل‌دهی بالای فولاد، از این قالب‌ها می‌توان برای تولید بتن‌های اکسپوز استفاده کرد.

وزن قالب فلزی

قالب‌های فلزی معمولاً در ابعاد استانداردی تولید می‌شوند و وزن مشخصی دارند. برای نمونه، قالب‌های لبه تسمه‌ای بین ۶.۵ تا ۴۵ کیلوگرم وزن داشته و وزن قالب‌های لبه خم بین ۵.۶ تا ۳۵ کیلوگرم است.

مزایای استفاده از قالب‌ فلزی بتن

استفاده از انواع قالب فلزی بتن در پروژه‌های عمرانی، مزایای فراوانی را در بر می‌گیرد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

• افزایش سرعت ساخت سازه
• ایجاد سطحی صاف و صیقلی
• عدم چسبندگی بتن به قالب
• اتصال آسان تجهیزات
• امکان دسترسی به مواد اولیه
• حمل و نقل آسان

انواع قالب بتن فلزی

قالب‌های فلزی بتن به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، دارای دسته‌بندی‌های مختلفی هستند، اما در یک تقسیم‌بندی کلی، این قالب‌ها در دو گروه اصلی قالب‌های مدولار و قالب‌های خاص قرار می‌گیرند. در ادامه بیشتر در خصوص انواع قالب‌های فلزی توضیح خواهیم داد.

1.انواع قالب فلزی بتن مدولار

قالب‌های مدولار به نوعی قالب‌های‌ استاندارد اطلاق می‌شود که در ساخت‌وسازه‌های تجاری و مسکونی، از سبک‌ترین تا سنگین‌ترین آن‌ها، به‌کار می‌روند. در مجموع قالب‌های مدولار به دلیل ویژگی‌های خاص خود، بیشترین کاربرد را در میان انواع قالب‌های فلزی دارند و در فرآیند ساخت سازه‌های بتنی، نقش حیاتی ایفا می‌کنند.لازم به ذکر است که خود قالب‌های مدولار نیز در انواع زیر تولید و مورد استفاده قرار می‌گیرند.

قالب بتن تسمه‌ای

این نوع قالب‌ها از فولاد ساخته شده‌اند و تسمه آن‌ها از طریق جوشکاری به بدنه اصلی متصل می‌شود؛ به همین دلیل به نام قالب جوشی نیز شناخته می‌شوند. در ضمن در دو مدل مختلف قالب‌های لبه تسمه‌ای ۵ سانتی‌متر و ۶ سانتی‌متری تولید می‌شوند که در میان آن‌ها، مدل لبه ۵ سانتی‌متری به دلیل کارایی بالاتر، رواج بیشتری در بین کاربران دارد.

قالب بتن لبه خم

قالب بتن لبه خم که به عنوان قالب پرسی نیز شناخته می‌شود، یکی دیگر از انواع قالب‌های فلزی مدولار است. بر خلاف قالب لبه تسمه‌ای، این نوع قالب از یک ورق فولادی یکپارچه ساخته می‌شود و تسمه‌های دور آن با خمکاری و پانچ کردن ورق، ایجاد می‌شوند. تنها شباهت میان این دو نوع قالب فلزی بتن نیز در تسمه‌های داخلی آن‌ها است که با جوشکاری به بدنه اصلی متصل می‌شوند.

قالب فلزی بتن کنج مدولار

قالب‌های کنج مدولار، در فرآیند قالب ‌بندی، به ویژه برای ایجاد زوایای ۹۰ درجه، مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین این نوع قالب‌ها به دو دسته، قالب‌های کنج خارجی و قالب‌های کنج داخلی تقسیم می‌شوند.

2.انواع قالب‌های خاص فلزی

این نوع قالب‌های فلزی معمولا در پروژه‌های عمرانی خاص که به بتن‌ریزی سنگین نیاز دارند به کار گرفته می‌شوند. به همین دلیل باید از فولاد مقاوم و با کیفیت بالا ساخته شوند. انواع مختلف قالب‌های خاص نیز به شرح زیر هستند.

قالب نیوجرسی

قالب نیوجرسی به صورت پیش‌ساخته آماده شده و سپس برای نصب، به محل پروژه منتقل می‌گردد. در ضمن شامل دو قسمت نر و ماده بوده که به یکدیگر متصل می‌شوند.

قالب فلزی بتن موج شکن

قالب موج شکن نیز از دیگر انواع قالب‌های فلزی خاص به شمار می‌رود که به منظور ساخت موج‌شکن‌های بتنی طراحی شده است. جنس این قالب‌ها از فولاد بوده و بسته به نوع موج‌شکن، از ورق‌های فولادی با ضخامت‌های متفاوت تولید می‌شود.

قالب لوله سیمانی

قالب لوله بتنی یا همان قالب لوله سیمانی، یکی دیگر از انواع قالب‌های فلزی است که به صورت پیش‌ساخته تولید می‌شود و سپس به محل نصب منتقل می‌گردد. در ضمن دارای دو پانل نیم‌دایره‌ای به شکل نر و ماده است که با استفاده از اتصالاتی مانند پین و گوه یا کلمپس به یکدیگر متصل می‌شوند.

قالب منهول

قالب منهول جزو قالب‌های فلزی پیش‌ساخته بوده که برای تولید منهول‌های بتنی طراحی شده است. این نوع قالب فلزی بتن از نظر ظاهری شباهت زیادی به قالب لوله سیمانی دارد اما قطر بیشتری داشته و بر روی آن، زبانه‌هایی تعبیه شده است.

قالب فلزی بتن دیوار پیش‌ساخته

قالب دیوار پیش‌ساخته که از انواع قالب‌های فلزی پیش‌ساخته است، در طرح‌ها و ابعاد مختلفی تولید می‌شود که بسته به طراحی دیوار، ویژگی‌های خاص خود را دارند.

قالب بتن لغزنده

قالب بتن لغزنده در دو مدل عمودی و افقی تولید می‌شود و برای اجرای دیوارهای بلند، سقف‌های طولانی، کف تونل‌ها و جداره کانال‌های بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است که نوع عمودی این نوع قالب‌ها، حرکت یکنواختی به سمت بالا دارد تا بتن‌ریزی به صورت پیوسته انجام شود. اما در نوع افقی، قالب‌ها در حین عملیات بتن‌ریزی، به آرامی بر روی سطحی لغزنده حرکت می‌کنند.

قالب بتن بالارونده

این نوع قالب، به صورت ویژه برای بتن‌ریزی در سازه‌های مرتفع طراحی شده و از نظر نحوه اجرا شباهت زیادی به قالب لغزنده عمودی دارد.

قالب فلزی بتن میز پرنده

قالب میز پرنده یا قالب نیمه تونلی برای ساخت ساختمان‌های بسیار بلند به‌کار می‌رود و عمدتاً در فرآیند ساخت سقف دال بتنی، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قالب تونل فرم

قالب تونل فرم از چندین قالب دیواره فلزی تشکیل شده و استفاده از آن در پروژه‌های انبوه‌سازی، امکان بتن‌ریزی همزمان سقف و دیوار را فراهم می‌آورد. در نهایت چنین ویژگی‌ای باعث صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌های اجرایی می‌شود.

قالب ستون گرد و سرستون سیمانی

قالب ستون گرد نیز یکی از انواع قالب‌های فلزی خاص است که به طور ویژه برای ساخت ستون‌های بتنی طراحی شده است. این نوع قالب‌ها از ورق‌های فولادی با ضخامت ۳ یا ۴ میلی‌متر تهیه می‌شوند و برای سازه‌هایی که قطر آن‌ها کمتر از ۲ متر است، مورد استفاده قرار می‌گیرند. در مقابل قالب فلزی بتن سرستون سیمانی که دارای ضخامتی بین ۳تا ۴ میلی‌متر است، برای ساخت پل‌ها، مخازن آب و سقف‌های دال به کار می‌رود.

نکات موثر در خرید قالب‌ فلزی بتن

خرید یک قالب فلزی باکیفیت و مناسب، تأثیر به‌سزایی در پیشبرد موفق پروژه‌های عمرانی دارد. جالب است بدانید که بیش از یک سوم هزینه‌های ساخت اسکلت بتنی در یک سازه، به خرید و اجاره قالب ‌بندی آن اختصاص دارد. بنابراین اگر از قالب بتنی بی‌کیفیت استفاده شود، احتمال دارد پروژه با ضررهای سنگینی مواجه شود. در ضمن احتمال افزایش زمان تکمیل پروژه نیز زیاد خواهد بود. به همین دلیل، انتخاب یک قالب بتن باکیفیت، از مراحل حیاتی فرآیند اجرای سازه‌ها، در پروژه‌های عمرانی مختلف به شمار می‌آید.

اما باتوجه به تنوع بالای قالب‌های فلزی، در زمان خرید آن‌ها باید به نکات خاصی توجه کرد تا فرایند اجرای پروژه با موفقیت بالایی طی شود. اولین نکته‌ای که باید به آن توجه نمود هم نوع سازه‌ای است که قرار است قالب برای اجرای آن تهیه شود. میزان تحمل فشار، مقاومت قالب فلزی، ارتفاع قالب، ظاهر و سبک طراحی آن نیز در این زمینه تاثیر به‌سزایی دارند و باید موردتوجه قرار بگیرند.

اصول کلی طراحی قالب‌های فلزی بتن

در فرآیند طراحی قالب‌های فلزی، توجه به سه عامل اساسی زیر از اهمیت بالایی برخوردار است. چون این عوامل نه تنها تأثیر به‌سزایی بر کیفیت نهایی سازه دارند، بلکه می‌توانند به بهینه‌سازی بهره‌وری و کاهش زمان اجرای پروژه نیز کمک کنند. در ادامه به بررسی این اصلول مهم می‌پردازیم:

اصل اول: ایمنی و پایداری سازه قالب

در طراحی قالب‌های فلزی، اصل ایمنی که شامل اطمینان از استحکام و پایداری قالب در برابر فشار ناشی از بتن و شرایط محیطی است، باید در اولویت قرار گیرد. زیرا عدم توجه به این نکته می‌تواند منجر به بروز مشکلات جدی در حین اجرای پروژه شود.

اصل دوم: اقتصادی بودن طرح

طراحی قالب فلزی بتن باید به گونه‌ای باشد که هزینه‌های تولید و استفاده از آن به حداقل برسد. انتخاب مواد مناسب، بهینه‌سازی فرآیندهای ساخت و نصب از جمله اصولی هستند که باید در این زمینه رعایت شوند‌. در ضمن باید بدانید که یک طرح اقتصادی، تأثیر زیادی بر کاهش هزینه‌های کل پروژه دارد. بنابراین باید در طراحی قالب‌های فلزی، به این فاکتور توجه ویژه‌ای شود.

اصل سوم: سهولت نصب و باز و بسته کردن قالب‌ها

طراحی قالب‌ها باید به شکلی انجام شود که فرایند نصب و باز و بسته کردن آن‌ها، به سادگی انجام شود. چون این ویژگی باعث افزایش بهره‌وری و تسریع در زمان اجرای پروژه خواهد شد. لازم به ذکر است که این اصول بنیادین، در کنار ضوابط استاندارد ملی و بین‌المللی نظیر ACI 347 و آیین‌نامه‌های بتن ایران، فاکتورهای اصلی در طراحی قالب‌های فلزی هستند و باید برای افزایش کیفیت و ایمنی پروژه‌ها مورد توجه قرار بگیرند.

لزوم تحلیل فشار جانبی بتن تازه در طراحی قالب‌های فلزی

یکی از مهم‌ترین نیروهایی که بر روی عملکرد قالب‌های فلزی تأثیر بسیاری می‌گذارد، فشار ناشی از بتن تازه است. بنابراین در زمان طراحی قالب‌های فلزی باید به آن توجه ویژه‌ای شود. البته این فشار تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که هر یک می‌توانند تأثیر قابل توجهی بر استحکام و پایداری قالب داشته باشند. از جمله مهم‌ترین این عوامل نیز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سرعت بتن‌ریزی
• دمای محیط
• میزان روانی یا اسلامپ بتن
• نوع سیمان و افزودنی‌های بتن

بررسی عوامل مؤثر بر تعیین قیمت انواع قالب‌های فلزی

قالب‌های فلزی که از اجزای ضروری‌ اجرای پروژه‌های عمرانی هستند، به عنوان یکی از پرهزینه‌ترین تجهیزات ساخت‌وساز شناخته می‌شوند. علاوه بر قالب‌ها، تجهیزات قالب ‌بندی و اتصالات فلزی مرتبط با آن‌ها نیز هزینه‌های قابل توجهی را در اجرای پروژه‌ها به همراه دارند. در نتیجه توصیه می‌ِ‌شود پیش از اقدام به خرید قالب فلزی بتن، با عوامل متعددی که در تعیین قیمت این نوع قالب‌ها نقش دارند آشنا شده تا بتوانید بر اساس آن‌ها، هزینه‌های پروژه ‌را تحت کنترل در آورید. بر همین اساس در ادامه به بررسی مهم‌ترین عوامل مؤثر بر تعیین قیمت انواع قالب‌های فلزی خواهیم پرداخت.

کیفیت قالب بتن

کیفیت قالب بتن یکی از مهم‌ترین فاکتورهای تعیین‌کننده قیمت آن محسوب می‌شود. در این زمینه باید بدانید که قالب‌های باکیفیت و مقاوم، می‌توانند سطح بیشتری را پوشش دهند. در نتیجه هزینه‌های کلی پروژه را کاهش می‌دهند. برعکس، قالب‌های بی‌کیفیت معمولا سریع‌تر نیاز به تعویض دارند و هزینه نهایی پروژه را افزایش خواهند داد.

وزن قالب فلزی بتن

وزن قالب فلزی که بسته به نوع، ضخامت ورق فلزی و استیفنرهای پشت قالب تعیین می‌شود هم از عوامل موثر بر قیمت نهایی آن است. در واقع هر چه ضخامت ورق بیشتر باشد، وزن و در نتیجه قیمت نهایی آن افزایش پیدا می‌کند.

نوع و کیفیت مواد اولیه

نوع ورق فلزی استفاده ‌شده در ساخت قالب‌ها، یکی دیگر از عوامل کلیدی در تعیین قیمت آن‌ها است. در واقع هر چقدر کیفیت ورق فولادی به‌کار رفته بیشتر باشد، کیفیت محصول نهایی افزایش یافته و قیمت آن نیز بالاتر می‌رود.

تأثیر تکنولوژی جوشکاری بر قیمت قالب فلزی بتن

نوع تکنولوژی جوشکاری به‌کار رفته در ساخت قالب فلزی نیز یکی دیگر از عوامل کلیدی تعیین قیمت آن به شمار می‌رود. لازم به ذکر است که انتخاب روش جوشکاری، به‌ویژه جوشکاری CO2 که به دقت و کیفیت بالا شهرت دارد، به شکل قابل توجهی موجب افزایش استحکام قالب‌ها می‌شود. در نتیجه ضمن کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات قالب‌ها، عمر مفید آن‌‌ها نیز به طرز چشمگیری افزایش می‌یابد.

تأثیر تجهیزات و ماشین‌آلات تولید بر کیفیت قالب‌ها

در فرآیند تولید قالب‌ فلزی بتن، استفاده از ماشین‌آلات پیشرفته و دقیق، تاثیر به‌سزایی بر تعین قیمت آن دارد. در واقع تجهیزات برش‌کاری، پرس‌کاری، نورد و جوشکاری باید مطابق با فناوری‌های روز دنیا انتخاب شوند تا قالب‌ها با کمترین میزان خطا تولید گردند. در غیر این صورت، قالب‌های تولید شده دچار نقص‌های فنی شده و کیفیت و کارایی آن‌ها کاهش خواهد یافت. همین موضوع نیز تأثیری منفی بر هزینه‌های کلی پروژه خواهد گذاشت.

اهمیت واحد کنترل کیفیت در تولید قالب فلزی بتن

تولید قالب‌های فلزی بتن در کارخانه‌هایی که دارای واحد کنترل کیفیت مجرب و کارآزموده هستند، به شکل قابل توجهی خطاهای تولید را کاهش داده و باعث افزایش عمر مفید قالب‌ها می‌شود. در واقع کنترل دقیق بر مواد اولیه، فرآیند جوشکاری و مراحل مونتاژ نهایی، زمینه‌ساز بهبود عملکرد قالب‌ها بوده و در نتیجه، قیمت آن‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و دریافت لیست قیمت انواع قالب‌های بتنی می‌توانید با کارشناسان ما در شرکت ام ک بتن تماس بگیرید.