ایده ساخت ساختمانهای پیش ساخته از اوایل قرن 18 میلادی شکل گرفت، اما با افزایش نیاز به مسکن پس از جنگ جهانی دوم، این سازهها به سرعت رواج پیدا کردند. این روز ها در کشورهای توسعهیافته، بیش از 88 درصد ساختمانها با اجزای پیشساخته تولید میشوند. این نوع ساختمانها علاوه بر هزینه پایین، مزایای زیادی دارند. سرعت بالای ساخت، قابلیت جابهجایی، امکان دمونتاژ و عایق بودن در برابر حرارت، صدا از جمله ویژگیهای برجسته آنها هستند.
از مزایا و معایب ساختمان پیش ساخته چه میدانید؟
ساختمانهای پیش ساخته به دلیل نوع طراحی و ویژگیهایی که دارند از مزایای بسیاری برخوردار هستند که از جمله آنها میتوان به این موارد اشاره کرد:
مزایای ساختمان های پیش ساخته
- مقاومت در برابر زلزله: این سازهها مقاومتی بالا در برابر زلزلههای با شدت بالا (تا ۹ ریشتر) دارند.
- عایقبندی عالی: خاصیت عایقی بسیار بالا در برابر سرما و گرما که باعث کاهش مصرف انرژی و افزایش راحتی در داخل ساختمان میشود.
- صرفهجویی در مصرف انرژی: ویژگیهای عایقی موجب جلوگیری از هدررفت انرژی میشود و مصرف انرژی را کاهش میدهد.
- نصب و اجرای آسان: فرآیند نصب این ساختمانها ساده و سریع است و زمان کمتری برای اجرا نیاز دارند.
- امکان ساخت در شرایط آب و هوایی مختلف: قابلیت اجرا در انواع شرایط آب و هوایی (گرم، سرد، مرطوب) را دارند.
- سرعت بالای اجرای پروژه: استفاده از قطعات پیشساخته موجب افزایش سرعت ساخت پروژه و کاهش زمان اجرای آن میشود.
- هزینه نگهداری پایین: به دلیل مواد با کیفیت بالا و طراحی مناسب، نیاز به تعمیر و نگهداری کمتری دارند.
- امکان تغییر طراحی بدون ضایعات: تغییرات در نقشههای طراحی به راحتی انجام میشود بدون ایجاد ضایعات در مصالح.
- استفاده مجدد از قطعات: قطعات این ساختمانها میتوانند در پروژههای دیگر بدون هدر رفت مصالح استفاده شوند.
- وزن سبک: ساختمانهای پیش ساخته وزن کمتری نسبت به سازههای سنتی دارند که باعث کاهش هزینههای حمل و نقل و اجرای فونداسیون میشود.
- هزینه پایین فونداسیون: به دلیل وزن سبک و ویژگیهای دیگر، نیاز به فونداسیون کمتری دارند و هزینههای آن کاهش مییابد.
- مقاومت در برابر حشرات و جانداران موزی: ساختار این ساختمانها مقاوم در برابر نفوذ حشرات و جانداران موزی است.
- عدم تولید نخاله: در فرآیند اجرایی این ساختمانها هیچ گونه نخالهای تولید نمیشود که موجب حفظ محیط زیست و کاهش هزینههای اضافی میشود.
- افزایش فضای داخلی: دیوارهای نازک باعث افزایش فضای داخلی ساختمانها نسبت به ساختمانهای سنتی میشود.
معایب ساختمان پیش ساخته
این ساختمان ها با وجود مزایای بسیاری که دارند از یک سری معایب نیز برخوردار هستند. به عنوان مثال پرداخت هزینههای ساخت در این روش به صورت یکجا بوده که ممکن است این موضوع برای یک سری از متقاضیان خوشایند نباشد.
همچنین ممکن است موقعیت زمین به دلیل ناهموار بودن آن با نوع طراحی سازه مطابقت کافی نداشته باشد که این مسئله از معایب آن به شمار میرود.
مورد دیگر به خرید این سازهها بر اساس اندازه از پیش تعیین شده مربوط میشود که در صورت نیاز امکان تغییر اندازه بخشهای مختلف آن بالاتر از مقدار سفارش داده شده وجود ندارد. همچنین اجرای این سازهها باید توسط افراد متخصص صورت بگیرد و همین امر نیز چالشهای مربوط به خود را دارد.
معرفی انواع ساختمان پیش ساخته بر اساس سیستم ساخت
ساختمانهای پیش ساخته با توجه به ساختار، نوع طراحی و سیستم ساختی که دارند در انواع مختلفی چون ساختمان پیش ساخته بتنی، فلزی، چوبی، ساندویچ پانل، LSF و پی وی سی طراحی میشوند که در ادامه به معرفی و بررسی بیشتر آنها خواهیم پرداخت.
ساختمانهای پیش ساخته بتنی
در ساخت این سازهها از اسکلت بتنی یا فلزی و دیوارهای بتنی پیشساخته استفاده میشود. بتن مورد استفاده در طراحی این ساختمانها سبک و مقاوم بوده و به افزایش ایمنی آنها در برابر نیروهای وارده کمک زیادی میکند.
همچنین درزهای به وجود آمده در محل اتصالات این سازهها را میتوان با چسبهای مخصوص پوشش داد تا از تبادل گرما و سرما و نفوذ حشرات به داخل آنها جلوگیری شود. این ساختمانها تمام امکانات یک سازه معمولی را دارند و میتوانند به صورت سفارشی نیز طراحی و ساخته شوند.
ساختمان پیش ساخته ساندویچ پانل
از سازههای پیش ساخته ساندویچ پانل میتوان به عنوان کاربردی ترین و رایجترین سازههای پیش ساخته یاد کرد. در طراحی این سازها از یک ساختار ترکیبی و در عین حال سبک استفاده میشود، بدین صورت که در این روش دو لایه از فلز یا غیر فلز دو طرف یک لایه عایقی را در بر میگیرند.
از ویژگیها و مزایای این سازهها میتوان به انعطاف پذیری بالا، وزن پایین و سرعت اجرای بالای آنها اشاره کرد که سبب شده به صورت گسترده مورد استفاده قرار گیرند.
ساختمانهای پیش ساخته شده فلزی LSF
در ساخت ساختمان پیش ساخته LSF که با عنوان سازه سبک فولادی نیز شناخته میشود از ورقهایی با پوشش گالوانیزه که از ضخامت پایینی نیز برخوردار هستند استفاده میشود. این سازههای LSF به دلیل ساختار مستحکم و وزن پایینی که دارند از مقاومت بسیار بالایی در برابر زلزله برخوردار هستند.
از دیگر مزایای این سازهها از جمله ویلاهای پیش ساخته LSF میتوان به نصب و اجرای آسان، مقاومت بالا در برابر آتش سوزی، مقاوم در برابر زنگ زدگی، برخورداری از قابلیت استفاده مجدد و غیره اشاره کرد.
ساختمان پیش ساخته شده چوبی
در ساخت این سازهها همان طور که از عنوان آنها پیداست از پنلهای چوبی استفاده میشود. این پنلها در مرحله اول در کارگاه برش میخورند و کدگذاری میشوند. سپس به محل اجرای پروژه منتقل شده تا مطابق با نقشه طراحی نصب و اجرا شوند.
طراحی این پنلها به شکل زبانه و گام به اتصال مؤثر و قفل شدگی بهتر آنها کمک زیادی میکند. سازههای پیش ساخته چوبی با گذشت زمان کیفیت اولیه خود را حفظ میکنند و با وجود آنها نیازی به استفاده از تمهیدات هزینه بر در رابطه با اتلاف انرژی نیست.
ساختمانهای پیش ساخته فلزی
در ساخت ساختمان پیش ساخته فلزی همان طور که از عنوان آنها پیداست از فلز جنس فولاد استفاده میشود. این سازهها در کنار قیمت اقتصادی که دارند از حمل آسانی برخوردار هستند. همچنین فلز مورد استفاده در طراحی این سازهها از قابلیت شکل دهی در اشکال مختلف برخوردار است.
سرعت اجرایی بالا و مقاومت قابل توجه در برابر نیروها و بارهای وارده از دیگر ویژگیهای این سازههاست. از کاربردهای سازههای پیش ساخته بتنی میتوان به استفاده از آنها در طراحی گاراژها، کانکسها، انبارها، سولهها و غیره اشاره کرد.
ساختمان پیش ساخته پی وی سی (PVC)
در ساخت این سازه ها از ورقه های PVC استفاده میشود که از مصالح مقرون به صرفه در ساخت و ساز به شمار میروند. از ویژگی های این ورقه ها میتوان به مقاومت بالای آنها در برابر فشار، ضربه و رطوبت اشاره کرد.
این سازه ها از طراحی شیک و ساختار مقاومی برخوردار هستند و حمل و نقل آنها به دلیل وزن پایینی که دارند بسیار آسان است. ساختار مقاوم و سبک این سازه ها به افزایش مقاومت آنها در برابر نیروهای ناشی از طوفان، زلزله و غیره کمک زیادی میکند.
کاربرد ساختمانهای پیش ساخته چیست؟
از ساختمانهای پیش ساخته به دلیل مزایا و قابلیتهای بسیاری که دارند در طراحی بسیاری از بخشها استفاده میشود که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- طراحی سازه پیش ساخته مسکونی
- طراحی سازه پیش ساخته ویلایی
- طراحی سازه پیش ساخته اداری
- طراحی سازه پیش ساخته خوابگاه
- طراحی ساختمان پیش ساخته نمازخانه
- طراحی سازه پیش ساخته سرایداری
- طراحی سازه پیش ساخته کمپهای اضطراری
- طراحی سازه پیش ساخته سالن اجتماعات
- طراحی سازه پیش ساخته سرویس بهداشتی
- طراحی سازه پیش ساخته موتورخانه
تفاوت ساختمان سنتی و ساختمان پیش ساخته
در مقایسه با ساختمانهای سنتی، سازههای پیشساخته از نظر سرعت اجرا عملکرد بهتری دارند. در روش سنتی، شرایط محیطی مانند برف، باران و طوفان میتواند باعث توقف یا کند شدن روند ساخت شود، در حالی که در روش پیشساخته، چه در کارخانه و چه در محل نصب، این عوامل تأثیر قابلتوجهی بر روند اجرا ندارند.
همچنین به دلیل طراحی متفاوت دیوارها در سازههای پیشساخته، فضای مفید داخلی افزایش پیدا میکند و این نوع سازهها در عین سبکی، از مقاومت و ایمنی بالاتری در برابر زلزله برخوردار هستند.
مهمترین تفاوتهای ساختمان پیشساخته و سنتی
-
سرعت اجرا و تأثیرپذیری از شرایط محیطی
اجرای سازههای پیشساخته با سرعت بالاتری انجام میشود و شرایط جوی مانند برف و طوفان تأثیر محسوسی بر روند ساخت آن ندارد، در حالی که این عوامل در روش سنتی میتوانند باعث تأخیر در اجرا شوند. -
عرض دیوارها و میزان فضای مفید داخلی
دیوارهای پیشساخته تنها حدود ۲٪ از مساحت سازه را اشغال میکنند، در حالی که این عدد در ساختمانهای سنتی به حدود ۱۸٪ میرسد و همین موضوع باعث افزایش فضای داخلی قابل استفاده در سازههای پیشساخته میشود. -
وزن سازه و میزان مقاومت در برابر زلزله
سازههای پیشساخته در مقایسه با سازههای سنتی وزن کمتری دارند و در عین حال از مقاومت و ایمنی بالاتری در برابر زلزله برخوردار هستند که این موضوع نقش مهمی در افزایش ایمنی ساختمان ایفا میکند.
ساختمان پیش ساخته مدولار به چه نوع ساختمانی گفته میشود؟
از عنوان ساختمان پیش ساخته مدولار برای سازه هایی استفاده میشود که اجزا و قطعات آن در کارخانه ها و کارگاه ها ساخته شده و سپس جهت نصب و اجرا به محل پروژه منتقل میشوند. این ساختمان ها از قابلیت حمل برخوردار بوده و به همین دلیل هیچ محدودیت مکانی را نمیتوان برای آنها در نظر گرفت.
همچنین ساختمانهای مدولار سازگار با محیط زیست بوده و در فرایند اجرایی آنها کمترین میزان نخاله و آلودگی را داریم. در این سازهها پس از اجرا نیز میتوان در صورت نیاز تغییر اندازه ایجاد کرد. مقاومت ساختمانهای مدولار همانند سازههای سنتی بالا بوده و از مقاومت و ایمنی کافی در برابر بارهای وارده برخوردار هستند. از این سازهها به طور متداول در ساخت خانه، ویلا، مراکز تجاری، اداری و غیره استفاده میشود.
ساختمان های سبک پیش ساخته چه نوع ساختمانی میباشد؟
ساختمانهای سبک پیشساخته، نوعی از سازههای نوین ساختمانی هستند که بخشهای اصلی آنها از قبل در کارگاه یا کارخانه تولید میشود و سپس به محل پروژه منتقل شده و بهصورت کامل مونتاژ میشوند. این روش باعث میشود زمان اجرا بهطور قابلتوجهی کمتر از ساختهای سنتی باشد و فرآیند بهجای اجرا در شرایط نامساعد جوی در محیط کنترلشده کارخانه انجام گیرد.
همچنین ساختمانهای سبک پیشساخته با توجه به نوع مصالح مصرفی در دستههای مختلفی قرار میگیرند؛ از قبیل سازههای بتنی سبک، فولادی سبک، چوبی و دیگر انواع متداول که هر یک برای کاربردهای متفاوت مناسباند.
| نوع سازه سبک پیشساخته | کاربردها | مزایا | معایب |
|---|---|---|---|
| سازه سبک فلزی (LSF) | ویلا، واحد مسکونی، ساختمان اداری، اضافه طبقه | وزن کم، سرعت اجرای بالا، مقاومت مناسب در برابر زلزله | نیاز به عایقکاری دقیق، هزینه بالاتر نسبت به برخی روشها |
| سازه پیشساخته بتنی سبک | ساختمان مسکونی، صنعتی، سوله، مدارس | دوام بالا، مقاومت زیاد، عمر مفید طولانی | وزن بیشتر نسبت به LSF، حملونقل دشوارتر |
| سازه پیشساخته چوبی | ویلا، اقامتگاههای موقت، خانه باغ | عایق حرارتی خوب، زیبایی ظاهری، اجرای سریع | حساس به رطوبت و آتش، نیاز به نگهداری بیشتر |
| سازه مدولار (Modular) | کمپ کارگاهی، بیمارستان، ساختمان موقت | قابلیت جابهجایی، اجرای بسیار سریع، کاهش پرت مصالح | محدودیت در طراحیهای خاص |
| سازه پانلی (ساندویچ پانل) | کانکس، سالن صنعتی، سردخانه | عایق حرارتی و صوتی مناسب، وزن سبک | محدودیت در ارتفاع و کاربریهای سنگین |
طول عمر ساختمان پیش ساخته چند سال است؟
طول عمر ساختمانهای پیش ساخته به میزان بهره وری این سازه ها اشاره دارد که مقدار آن را میتوان از روی زمان سکونت در آن محاسبه کرد. همچنین از روی تاریخ صدور کنتور آب و برق نیز میتوان عمر مفید این سازهها را تخمین زد.
سازههای سنتی در ایران طبق بررسیهای انجام شده عمر مفید ۳۰ ساله دارند که این موضوع نمیتواند برای متقاضیان این نوع سازهها خوشایند و رضایت بخش باشد. از طرف دیگر برای ساختمانهای پیش ساخته به دلیل نوع طراحی و کیفیت ساختی که دارند عمر بالاتری تخمین زده شده است که گاهی مقدار آن میتواند به ۵۰ سال نیز برسد.
مراحل ساخت ساختمان پیش ساخته چگونه است؟
مراحل ساخت ساختمان پیش ساخته شامل ۶ مرحله بوده که در این بخش به معرفی آنها میپردازیم. مرحله اول ساخت این سازهها به طراحی آنها اختصاص داده میشود که در این مرحله بر اساس درخواست مشتری نقشه معماری سازه طراحی میشود.
در مرحله دوم لازم است فونداسیون یا پی ساختمان که به منظور تحمل بارهای وارده و توزیع آنها به زمین طراحی میشود بر اساس طرح درخواستی مشتری اجرا شود. در مرحله سوم نوبت به اجرای اسکلت سازه میرسد که دیوارها مهمترین بخش آن را تشکیل میدهند.
طراحی این دیوارها به دو صورت باربر یا غیر باربر بوده که در اجرای آنها لازم است به اندازه دیوار و سایز دربها و پنجرهها توجه شود. مرحله چهارم ساخت این سازهها به اجرای پوششهای بیرون از خانه و درون خانه آنها اختصاص داده میشود که در این مرحله از یک عایق مناسب برای عدم نفوذ سرما، گرما و حشرات استفاده میشود.
در مرحله پنجم تأسیسات مکانیکی و الکتریکی سازه که شامل سیم کشی و لوله کشی میشود اجرا میگردد و در مرحله ششم یا آخر دربها و پنجرهها که معمولاً از جنس چوب، آلومینیوم، فلز، ام دی اف یا یو پی وی سی هستند بر روی سازه اجرا میشوند.
تخمین مدت زمان ساخت ساختمان پیش ساخته
در حالت کلی پیش ساخته سازی یا به عبارت دیگر استفاده از قطعات پیش ساخته مدولار در ساخت سازه ها باعث کوتاه شدن زمان اجرایی پروژه میشود. با توجه به اینکه سرعت اجرایی پروژه در روش طراحی با قطعات پیش ساخته بالاتر از روشهای سنتی است فرایند اجرایی در این روش نیز کوتاهتر خواهد بود.
در ساخت سازه به روش پیش ساخته تمامی قطعات به صورت مجزا و همزمان با هم آماده میشود و نیازی به ساخت یک قسمت از سازه و انتظار برای تکمیل آن نیست.
همچنین در فرایند اجرایی ساخت به روش قطعات پیش ساخته تیم اجرایی میتواند فرایند نصب قطعات و بخشهای مختلف ساختمان را به طور همزمان انجام دهد.
همچنین در طراحی سازه به روش پیش ساخته به دلیل نوع طراحی و ساختار این سازهها میتوان فرایند اجرایی را در شرایط مختلف ادامه داد و نیازی به تعطیل کردن فرایند ساخت به دلیل شرایط آب و هوایی نامساعد نیست.
متراژهای تولیدی ساختمانهای پیش ساخته بر چه اساسی میباشد؟
ساختمان پیش ساخته با توجه به نوع کاربری که دارد در متراژهای مختلفی تولید میشود که شرایط محیطی پروژه و میزان بودجه متقاضیان جهت ساخت این سازهها تاثیر مستقیمی بر متراژ آنها دارد. به طور معمول این ساختمانها با متراژ و زیربنای ۴۵ متر الی ۲۰۰ متر طراحی میشوند که از متداولترین متراژ بکار رفته در طراحی این سازهها میتوان به متراژ ۵۰، ۶۰ و ۸۰ اشاره کرد.
البته نمونههایی از ساختمانهای پیش ساخته در دسترس هستند که به صورت سفارشی و بر اساس نظر متقاضی با متراژ مشخصی طراحی شدهاند که میتوان به سالن های پیش ساخته و کانکس های پیش ساخته اشاره نمود.
تحویل ساختمان پیش ساخته چقدر زمان میبرد؟
زمان تحویل ساختمان پیش ساخته به یک سری عوامل و فاکتورها بستگی دارد که از مهمترین آنها میتوان به متراژ ساختمان، محل اجرای پروژه، میزان پیچیدگی و جزئیات اجرایی ساختمان، شرایط کارخانه و غیره اشاره کرد.
هر چه متراژ سازه مورد نظر بیشتر باشد زمان بیشتری جهت طراحی و ساخت قطعات آن نیاز بوده و همین امر نیز باعث طولانی شدن زمان تحویل ساختمان میشود.
محل پروژه و فاصله آن از محل تولید قطعات میتواند باعث افزایش یا کاهش زمان تحویل ساختمان شوند.
از طرفی ساختمانهایی که از طراحی پیچیده ای برخوردار هستند مراحل ساخت و اجرای آنها طولانیتر بوده و همین موضوع نیز میتواند با طولانی شدن زمان تحویل همراه باشد. شرایط کارخانه و تعداد تجهیزات آن جهت ساخت قطعات پیش ساخته ساختمان میتواند بر زمان تحویل آن تأثیرگذار باشد.
آیا ساختمانهای پیش ساخته در برابر زلزله استحکام و مقاوم کافی دارند؟
ساختمانهای پیش ساخته از یک سری بخشها و قطعات تشکیل شده اند که بر اساس استانداردهای بالا در کارخانهها تولید میشوند. همچنین کارخانههای تولید این قطعات از بخش کنترل کیفیت بهره مند هستند که پیگیری این فرایند با دقت بالایی صورت میگیرد.
به همین خاطر این سازهها از استحکام و مقاومت کافی در برابر نیروهای وارده مخصوصاً نیروهای ناشی از زلزله برخوردار هستند. به جرئت میتوان گفت سازههای پیش ساختهای که در ساخت آنها از قطعات فلزی مستحکم و سبک استفاده شده است توانایی تحمل زلزلههایی با شدت ۷.۹ ریشتر را نیز دارا هستند.
نکات مهم در هنگام خرید ساختمان پیش ساخته
قبل از خرید ساختمان پیش ساخته بتنی لازم است به یک سری نکات و فاکتورها توجه شود که در این بخش به معرفی و بررسی آنها خواهیم پرداخت. نکته اول توجه به نوع محیط و شرایط آب و هوایی است که قرار است ساختمان مورد نظر در آن احداث شود. همان طور که اشاره کردیم این سازهها در انواع چوبی، فلزی، بتنی و غیره طراحی میشوند که لازم است متناسب با نیاز و شرایط محیطی انتخاب شوند.
نکته دوم توجه به نوع مصالح و متریال مورد استفاده در طراحی آنها بوده و اینکه مصالح مورد نظر از کیفیت لازم برخوردار باشند. نکته سوم دقت در انتخاب شرکت سازنده این ساختمانها بوده که از افراد متخصص و مجرب در ساخت قطعات و بخشهای مختلف این سازه ها استفاده شود. نکته بعدی که در این زمینه لازم است بدان توجه شود خرید از شرکتهایی است که از خدمات پشتیبانی مستمر برخوردار هستند تا در صورت نیاز بتوان به آنها مراجعه کرد.
ویژگیهای ساختمانهای پیش ساخته شرکت MK-beton
از ویژگیهای ساختمان های پیش ساخته MK-beton میتوان به مقاومت، کیفیت و زیبایی آنها اشاره کرد. همچنین این سازهها از ایمنی بسیار بالایی در برابر عوامل طبیعی از جمله زلزله برخوردار هستند.
در رابطه با شرکت ساختمانی و تولیدی MK-beton میتوان گفت که این شرکت فعالیت خود در زمینه طراحی و اجرای سازههای بتنی پیش ساخته و پیش تنیده را از سال ۱۳۴۰ شمسی آغاز کرده و تجربه بالایی در طراحی ساختمان پیش ساخته دارد.
شرکت ام ک بتن با بهره مندی از یک تیم حرفه ای و مجرب در حوزه ساخت و ساز پیش ساخته، توانسته است قدمهای مهمی در توسعه این حوزه و جلب رضایت متقاضیان بردارد.
مشاوره طراحی و اجرای ساختمان پیش ساخته در استانهای مختلف
محبوبیت بالای ساختمانهای پیش ساخته سبب شده که بتوان از آنها در بسیاری از زمینهها و با شرایط آب و هوایی مختلف استفاده کرد. از آن جایی که کشور ما از تنوع آب و هوایی بالایی برخوردار است امکان استفاده از آنها در استانهای مختلف با شرایط آب و هوایی خاص وجود دارد.
